İçeriğe atla
Diyarbakır Muhabir
Sıcak Gelişme
Gündem

COP31 Başkanı Kurum, Örtü Karar’ın Antalya Mutabakatı adıyla ilan edilmesini istediklerini söyledi

Kurum, basın toplantısının ardından gazetecilerin sorularını yanıtladı; fosil yakıt, finansman, ABD ile Çin'in katılımı ve Divan Toplantısı hakkında konuştu.

COP31 Başkanı Kurum, Örtü Karar'ın Antalya Mutabakatı adıyla ilan edilmesini istediklerini söyledi

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Örtü Karar Taslağı’nın “Antalya Mutabakatı” adıyla COP tarihine geçmesi için çaba gösterdiklerini söyledi. Kurum, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı’nın (COP31) 11. gününde düzenlediği basın toplantısında müzakerelerin son durumunu anlattı. Ardından yerli ve yabancı gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Kurum, her ülkenin kendini görebileceği bir metin çıkarmayı umduklarını belirtti. Eldeki metnin son metin olmadığını, gelen görüşleri dinleyeceklerini ve toplantı sonrasında tüm gruplarla görüşmeyi sürdüreceklerini söyledi. Hedeflerinin, herkesin uzlaştığı bir metni Genel Kurul’da “Antalya Mutabakatı” olarak dünyaya ilan etmek olduğunu ifade etti. Kurum, “Antalya’da bir şeyler değişti, yeni bir dönemin kapıları aralandı” diyebilmek istediklerini kaydetti.

Paris Anlaşması’nın uygulanmasında çıkmaz olup olmadığı sorusuna Kurum, asıl sorunun hedeflerle uygulama arasındaki mesafe olduğunu söyledi. COP31 Başkanlığı’nı ilk günden beri “Uygulama COP’u” olarak tanımlamalarının bu mesafeyi kapatmak için olduğunu belirtti. 196 ülkenin uzlaşıyla hareket etmesinin kolay olmadığını, Paris Anlaşması’nın bunu başardığını söyledi. Anlaşmayı bugünün şartlarına göre yeniden tartışmanın kimseye yarar sağlamayacağını, 1,5 derece hedefini ise pusula olarak göreceklerini ifade etti. Kurum, Antalya Mutabakatı ve Örtü Karar hayata geçirildiğinde emisyonların yaklaşık yüzde 30 azaldığının görüldüğünü de aktardı.

Bir gün önce yapılan Divan Toplantısı da sorulardan biri oldu. Kurum, toplantının 5 saate yakın sürdüğünü, bakanların neredeyse tamamının katıldığını ve ülkelerin beklentilerini, önceliklerini, endişelerini açıkça dile getirdiğini söyledi. Bu fikirlerden Örtü Karar’ı şekillendirirken yararlandıklarını belirtti. Divan’ın başka yerlerde imece ya da meclis gibi farklı adlarla anıldığını, asıl olanın bir araya gelip saygıyla dinlemek ve uzlaşıyla ortak hareket edebilmek olduğunu söyledi.

Yabancı bir gazeteci, en çok emisyon salan ABD ve Çin’in zirvede yer almadığını öne sürdü. Kurum, Çin Devlet Başkan Yardımcısı’nın ve birçok bakanın zirvede bulunduğunu, Çin’in müzakere heyetleriyle açılış gününden beri yoğun katılım gösterdiğini söyledi. ABD tarafında ise Amerikan Ticaret Odası’nın iş dünyasıyla birlikte çalıştığını, dünyada en çok emisyon üreten şirketlerin iklim mücadelesine katkı için irade ortaya koyduğunu belirtti. Kurum, hem ABD’nin hem Çin’in önemli kararların alınmasında irade gösterdiğini, göstermeye de devam edeceğini söyledi.

İklim değişikliğinin etkilerine değinen Kurum, “Dünya maalesef kötü bir yere gidiyor” dedi. Nepal, Pakistan, Meksika ve ABD’deki sel ve krizleri örnek verdi. Kimseye bir şey dayatmaya gerek olmadığını, zorla bir şey yaptırılamayacağını, asıl olanın gönüllülük ve sorumluluk almak olduğunu söyledi. Bu işi fırsat gören ve liderlik eden ülkelerin büyüdüğünü de ekledi.

Örtü Karar’da fosil yakıta yer verilip verilmeyeceği soruldu. Kurum, COP31 Başkanlığı’nın 35’e 35 elektrifikasyon hedefine dikkat çekti. Daha önceki COP’larda alınan kararları tartışmaya açmadıklarını, fosil yakıtlardan uzaklaşma hedefinin COP28’de Dubai’de ortaya konduğunu hatırlattı. Elektrifikasyonun 2035’te küresel kullanımda yüzde 35’e ulaşmasının fosil yakıtlardan uzaklaşmayı gerektireceğini söyledi. Bir konuya kilitlenip çözümsüzlük aramak yerine somut ve gerçekçi işlerle ilerlemek gerektiğini belirten Kurum, bunu yaparken her ülkenin önceliğine, beklentisine ve kalkınma şartlarına saygı göstereceklerini, bilimin de bunun yolunun olduğunu söylediğini aktardı.

Kurum, aynı kararları tartışarak bir yere varılamadığının ortada olduğunu belirtti. Hedefin 2050’de Net Sıfır’a ulaşmak ve 1,5 dereceye bağlı kalmak olduğunu söyledi. Teknolojideki değişime örnek olarak, 3 yıl önce 1 megavat güneş panelinin yatırım maliyetinin milyon dolar düzeyinde olduğunu, bugün 300-400 bin dolara indiğini anlattı. Yenilenebilir enerjinin maliyetinin fosil yakıtın neredeyse yarısı olduğunu söyledi. Çin’i dönüşüme kimsenin zorlamadığını, Çin’in fırsat görüp liderlik ettiğini belirtti. Dönüşümü fırsat görmeyen bir ülkeye bir şey anlatmaya gerek olmadığını söyleyen Kurum, “Türkçede bir atasözü var; zorla güzellik olmaz” dedi.

Yeşil finansmana yönelik olumlu tepkiler de soruldu. Kurum, birçok ulusal ve uluslararası finans kuruluşunun zirvede görüşmeler yaptığını, anlaşmalar imzalandığını ve ülkelerin yeni projelerini paylaştığını söyledi. Özel sektörün de deneyimini aktardığını belirtti. Çin Ulusal Enerji İdaresi’yle ve Suudi Arabistan’la yapılan anlaşmaları örnek gösterdi; 3 bin megavat ve iletim altyapısını da kapsayan yatırımlardan söz etti. Sürdürülebilir dönüşümü yapmayan ve döngüsel ekonomi anlayışını benimsemeyen ülkelerin geri kalacağını söyleyen Kurum, bunun için toplumun tüm kesimlerinin birlikte çalışması gerektiğini ifade etti.

Uyum finansmanı konusunda Küçük Ada Devletleri’nin artırım talebini duyduklarını belirten Kurum, gelişmiş ülkelerin taahhüt ettikleri finansmanı hızla vermesi ve uyum finansmanını artırması çağrısını metne eklediklerini söyledi. Uyum finansmanının hangi tarihten itibaren 3 katına çıkacağı konusunda tartışma sürdüğünü anlattı. Bu tartışmayı gidermek için bilimin ışığında sekretaryaya görev verdiklerini, sekretaryanın başlangıç tarihini ve hangi tarihten sonra 3 katına çıkarılacağını bildireceğini, konunun en kısa zamanda karara bağlanacağını söyledi.

Bir gazetecinin yeni finansman taahhütlerine yönelik eleştirisi üzerine Kurum, önceki COP’larda verilen taahhütlerin bile yerine getirilemediğini hatırlattı. Gerçekleşseler dahi bu taahhütlerin 1,5 derece hedefi için yeterli olmadığını söyledi. AB temsilcileriyle yaptıkları görüşmede “Para var ama kullandıramıyoruz” sonucuna vardıklarını, bunun nedeninin hazır ve uygulanabilir proje bulunmaması olduğunu belirtti. Azaltım ya da uyum alanında proje eksikliği olduğunu ekledi.

Kurum, bu soruna karşı Türkiye’nin COP31 Eylem Gündemi’nde yer alan İklim Uygulama Köprüsü’nü hayata geçirdiğini söyledi. Mekanizmanın az gelişmiş ülkelerde yeşil dönüşümün önünü açacağını anlattı. Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansman Faaliyeti (SURFF) ile de yerel yönetimlerin uyum kapasitesini güçlendireceklerini belirtti. Ulaşım, altyapı, kanalizasyon ve üst yapıda yerel yönetimlerin doğru projeyi doğru finansmanla yönetmesini hızlandırmayı amaçladıklarını söyledi. Kurum, bu mekanizmaların Örtü Karar’da yer aldığını bildirdi.

Diğer Haberler

Son Eklenenler