COP31’de Gıda ve Su Güvenliğinde Biyoalgılayıcılar Masaya Yatırıldı
Prof. Dr. K. Arzum Erdem Gürsan, COP31'de biyosensörlerle mikotoksin, patojen ve ağır metal gibi gıda ve su tehlikelerinin erken tespitini anlattı.
- Haber Merkezi
- 2 dakikada okunur
COP31 kapsamında Yeşil Bölge’de düzenlenen “Gıda, Tarım ve Sağlık” oturumunda TÜBA Asli Üyesi Prof. Dr. K. Arzum Erdem Gürsan, gıda ve su güvenliğini tehdit eden etkenlerin erken tespitinde kullanılan biyoalgılayıcı teknolojilerini anlattı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın düzenlediği oturumda Gürsan, “Gıda ve Su Güvenliğine Yönelik Biyoalgılayıcılar” başlıklı sunumunu gerçekleştirdi.
Gürsan, iklim değişikliğinin sıcaklık ve yağış rejimlerini değiştirerek tarımsal üretimi, su kalitesini ve insanların gıda ve su kaynaklı risklere maruziyetini doğrudan etkilediğini belirtti. Sunumda, bu riskleri azaltmada biyosensör sistemlerinin üstlenebileceği rol ele alındı.
Çalışma prensibi ve tespit edilen maddeler
Aptamer, antikor ve enzim gibi biyolojik tanıma elemanlarının hedef maddelerle etkileşimini ölçülebilir sinyallere dönüştüren bu sistemlerin; mikotoksinler, patojenler, pestisitler ve antibiyotik kalıntılarının belirlenmesinde kullanılabildiği aktarıldı. Gıda güvenliği başlığında zearalenon, patulin ve aflatoksin B1 gibi mikotoksinlere yönelik güncel çalışmalar paylaşıldı. Su güvenliği kısmında ise ağır metal iyonları, ilaç kalıntıları ve mikrobiyal kirliliğin izlenmesine yönelik sensör yaklaşımları ele alındı.
Sahada kullanım ve güvenilirlik
Taşınabilir okuyucular ve akıllı telefon destekli ölçüm teknolojilerinin, gıda ve su kaynaklı tehlikelerin laboratuvar dışında da hızlı biçimde taranmasına imkân verebileceği vurgulandı. Gürsan, sahada güvenilir sonuç alınabilmesi için seçicilik, matriks etkisi, geri kazanım ve tekrarlanabilirlik gibi performans ölçütlerinin gerçek örnekler üzerinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Sonuçların uygun referans yöntemlerle karşılaştırılmasının da bu teknolojilerin güvenilirliğinin ortaya konulması açısından belirleyici olduğunu söyledi.
Oturumda tarım ve gıda güvenliği, sulama ve su verimliliği, gıda sistemleri ile iklim değişikliği ve sağlık konuları farklı kurum ve uzmanların katkılarıyla değerlendirildi. Programda TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM), HEKTAŞ ve Türk Standardları Enstitüsü (TSE) temsilcileri de sunum yaptı.
