Yumaklı: İklim Uyumu İçin Kadın Çiftçiler Güçlendirilmeli

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, kadın çiftçilerin güçlendirilmesinin küresel gıda güvenliği ve iklim uyumu açısından zorunlu bir strateji olduğunu belirterek iklim finansmanı mekanizmalarının kadınlara öncelik verecek şekilde yeniden düzenlenmesi çağrısında bulundu. Yumaklı, Antalya’da Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamındaki “Yüksek Düzeyli Kadın Çiftçiler Diyaloğu” programının açılışında konuştu.

Kadın üreticiler dünya tarımının merkezinde

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 2026’yı “Uluslararası Kadın Çiftçiler Yılı” ilan ettiğini hatırlatan Yumaklı, kadın üreticileri odağa alan etkinliğin küresel iklim eyleminin kritik bir döneminde önem taşıdığını söyledi. Tarım sektörünün hem gıda güvenliğini sağlamak hem de iklim krizleriyle mücadele etmek zorunda olduğunu belirten Bakan, bu denklemin merkezinde kadın üreticilerin bulunduğunu ifade etti. Kuraklık, aşırı hava olayları ve su stresinin en fazla kırılgan gruplara zarar verdiğine dikkat çeken Yumaklı, kadınların toprağa, finansmana, erken uyarı sistemlerine, tarımsal yayım hizmetlerine ve dijital teknolojilere erişiminde kısıtların bu süreçte daha belirgin hale geldiğini kaydetti.

Yumaklı, tarımsal verimlilik ve istihdamda kadın-erkek dengesizliğinin giderilmesinin küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’yı yaklaşık yüzde 1 artırabileceğini ve 45 milyon insanı gıda güvencesine kavuşturabileceğini belirtti. Kadın çiftçilerin güçlendirilmesinin bir tercih değil, zorunlu bir strateji olduğunu vurguladı.

Kadın çiftçilere ulaşan iklim finansmanı sınırlı

Bakan, küçük ölçekli kadın çiftçilere ulaşan iklim finansmanının oldukça sınırlı kaldığını ve nitelikli biçimde izlenemediğini ifade etti. Cinsiyete göre ayrıştırılmış verilerdeki eksikliğin politikaların etkinliğini düşürdüğünü ve kaynakların doğru alanlara yönlendirilmesini engellediğini söyledi. Bu çerçevede Türkiye’nin stratejik ortağı Birleşmiş Milletler Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu (IFAD) ile birlikte veriye dayalı bir adım attıklarını belirtti. Lansmanı yapılacak IFAD teknik raporu “Finanse Edilmeyen Yarı” başlığını taşıyor ve iklim finansmanının kadın çiftçilere ulaşımına dair, cinsiyete göre ayrıştırılmış ilk küresel referans çizgisini ortaya koyuyor.

Finansman mekanizmaları yeniden düzenlenmeli

Yumaklı, Türkiye’nin Ulusal Uyum Eylem Planı ve tarımsal destek politikaları kapsamında kadın kooperatiflerinin desteklenmesi, tarımsal risk sigortasının geliştirilmesi, dijital tarım araçlarının yaygınlaştırılması ve kadın odaklı finansman araçlarının oluşturulması için çalıştıklarını açıkladı. Karma finansman ve uyum tahvilleri gibi yenilikçi araçların kadın çiftçileri güçlendirmek amacıyla kullanılmasının küresel ölçekte başarıyı mümkün kılacağını belirtti.

Tüm paydaşlara seslenen Yumaklı, iklim finansmanı mekanizmalarının kadınları güçlendirmeye duyarlı hale getirilmesi, veriye dayalı izleme sistemlerinin kurulması ve hesap verilebilirliğin artırılması gerektiğini söyledi. Kadın çiftçilerin iklime dirençli tarımsal gıda sistemlerindeki kurumsal rolünün güçlendirilmesi çağrısını yineledi.