COP31 Başkanı Bolat: Sanayide Karbonsuzlaşma Yatırımları Hızlanacak

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye’nin BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) Başkanı olarak, sanayinin uzun vadeli rekabet gücünü artırırken karbonsuzlaşmaya yönelik yatırımları hızlandırmak için uluslararası ortaklarla birlikte çalışmaya kararlı olduğunu açıkladı.

Bolat, Antalya’da COP31 kapsamında Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından düzenlenen “İş ve Yatırım Zirvesi”nde “Rekabet Gücü İçin Karbonsuzlaşma: Sanayinin Yeni Denklemi” paneline katıldı. Bakan, sanayide karbonsuzlaşma sürecinin emisyonların azaltılması ile rekabet gücünün artırılması gibi iki temel sonuç doğurması gerektiğini belirtti.

Şirketler için öngörülebilir düzenleme çağrısı

Bolat, güvenilir bir karbon fiyatlandırma mekanizmasının şirketlere yatırım için gereken güveni ve öngörülebilirliği sağlaması gerektiğini vurguladı. Büyük ölçekli karbonsuzlaşma projelerinin uzun süreli olduğunu hatırlatan Bakan, işletmelerin gelecekteki karbon maliyetleri de dahil olmak üzere açık kurallara ihtiyaç duyduğunu söyledi. Türkiye’nin İklim Kanunu kapsamında 2026’da pilot uygulamaya geçilen Emisyon Ticaret Sistemi’nin (ETS) yasal temelini oluşturduğunu belirten Bolat, Yeşil Mutabakat Eylem Planı’nın 2026-2030 dönemini kapsayacak şekilde güncellendiğini aktardı.

Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması itirazı

Bolat, karbon maliyetlerinin artık yalnızca ülke sınırlarıyla kalmadığını, iklimle ilişkili düzenlemelerin uluslararası ticareti giderek daha fazla şekillendirdiğini ifade etti. Bu çerçevede Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın (SKDM) ihracatçıları doğrudan etkilediğini belirten Bakan, Türkiye’nin geçiş döneminde SKDM kapsamındaki ürünlerde AB’nin en büyük ikinci tedarikçisi olduğunu kaydetti. Bolat, bu sektörlerdeki ihracatın yaklaşık yüzde 48’inin 2025’te AB’ye yapıldığını açıkladı.

Bakan, mekanizmanın karbon kaçağını önleme amacını kabul ettiklerini, ancak uygulamada gerçek emisyon performansının doğru yansıtılması ve Türkiye’de ödenen karbon bedellerinin dikkate alınması gerektiğini söyledi. Bu amaçla oluşturulan Türkiye-AB SKDM Çalışma Grubu aracılığıyla varsayılan değerler, doğrulama düzenlemeleri ve yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektriğin değerlendirilmesi konularında ortak çalışma yürütüldüğünü belirtti.

Yeni gerekliliklerin çevresel fayda üretmesi

Kaynak verimliliği ile döngüsel ekonomiye geçişin, ham maddelerin daha verimli kullanılmasının ve sanayinin rekabet gücünün artırılmasında aynı derecede önemli olduğunu vurgulayan Bolat, geri dönüştürülmüş içerik kuralları, çevresel ayak izi hesaplamaları ve dijital ürün pasaportları gibi yeni sürdürülebilirlik gerekliliklerinin gündeme geldiğini hatırlattı. Bakan, bu düzenlemelerin sanayi açısından gereksiz ticaret engelleri ya da ek idari ve mali yükler yaratmadan gerçek çevresel fayda sağlaması gerektiğini ifade etti.

Bolat ayrıca, sanayide karbonsuzlaşma planlarının somut yatırım kararlarına dönüştürülmesi için hükümetler, kalkınma bankaları, teknoloji sağlayıcıları ve sanayicilerin birlikte çalışmasının önemine dikkat çekti. Yeşil finansmanın harekete geçirilmesi ve düşük karbonlu ürünlere yönelik güvenilir talep oluşturulması gerektiğini belirtti. Ulusal ETS’den elde edilecek gelirlerin yeşil dönüşüm ve sanayide karbonsuzlaşmayı desteklemek için kullanılmasının öngörüldüğünü açıkladı.

Bakan, sanayinin karbonsuzlaştırılmasının yalnızca iddialı hedefler koymakla gerçekleşmeyeceğini, doğru politikalar, finansmana erişim ve sanayiyle yakın işbirliğini gerektirdiğini kaydetti. Bolat, COP31 Başkanı olarak Türkiye’nin sanayinin uzun vadeli rekabet gücünü artırırken karbonsuzlaşma yatırımlarını hızlandırmak için uluslararası ortaklarla çalışmaya kararlı olduğunu söyledi.