S20 Doğal Afetlere Karşı Dayanıklılık İçin Bildirge Yayımladı

Science (S20), doğal tehlikelere ve afetlere karşı dayanıklılığın teknoloji ve uluslararası iş birliğiyle güçlendirilmesini hedefleyen bir bildirge yayımladı. Bildirgede TÜBA’nın da paydaşları arasında yer aldığı belirtilirken, afet risklerinin azaltılmasında bilimsel bilgi, teknolojik ilerleme ve ülkeler arası işbirliğinin kritik önemi vurgulandı.

Etkiler giderek karmaşıklaşıyor

Bildirge, doğal tehlikelerin ve afetlerin etkilerinin dünya genelinde çeşitlendiğine ve karmaşık bir yapıya büründüğüne dikkat çekiyor. Afetlerin yalnızca olduğu bölgeyi değil; küresel tedarik zincirlerini, finans piyasalarını, çevresel kaynakları ve toplumsal yaşamı da etkilediği ifade ediliyor. İklim değişikliği, plansız kentleşme, arazi kullanımı ve altyapı yetersizliklerinin ise kayıpları artırabildiği belirtiliyor.

Teknolojinin rolü

Bildirgede teknolojinin hazırlık, müdahale ve iyileşme aşamalarında etkin biçimde kullanılması öneriliyor. Yeryüzü gözlemi, uzaktan algılama, erken uyarı sistemleri, sayısal modelleme, dijital ikiz, insansız hava araçları ve yapay zekâ gibi araçların bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor. Teknolojinin etkisinin artırılması için ise veri altyapısının güçlendirilmesi, teknik ve kurumsal kapasitenin geliştirilmesi ve finansmana adil erişimin sağlanması çağrısı yapılıyor.

Düşük ve orta gelirli ülkelerin yüksek çözünürlüklü verilere, bilişim altyapısına ve yeni teknolojilere erişiminin desteklenmesi gerektiği de bildirgede yer alıyor. Çözümlerin ülkelerin ve toplulukların ihtiyaçlarına ve risk profillerine uygun geliştirilmesi gerektiği belirtiliyor. Teknolojinin insan uzmanlığının yerini almak yerine onu destekleyecek biçimde kullanılması ise güçlü bir öneri olarak öne çıkıyor.

Ortaklık ve uluslararası iş birliği

Bildirge, hükümetler, akademi, sanayi, sivil toplum, yerel topluluklar ve uluslararası kuruluşlar arasında sürdürülebilir ortaklıklar kurulması gerektiğini ifade ediyor. Afet risklerinin sınır aşan niteliğine işaret eden metinde, ülkeler arasında veri, deneyim, uzmanlık ve teknolojik imkânların paylaşılmasının önemi vurgulanıyor. İş birliğinin tek yönlü bilgi ya da teknoloji aktarımından ibaret olmaması; bilgi ve çözümlerin eşit ortaklık içinde birlikte üretilmesi gerektiği belirtiliyor.

Bildirgeye göre afetlere karşı dayanıklılık; güçlü kurumlar, nitelikli insan kaynağı, sürdürülebilir altyapı, etkili yönetişim ve uzun vadeli yatırımlarla mümkün olabilir. Metinde afetlerin tamamen önlenemeyeceği de kabul edilirken, bilimsel bilgi, teknoloji ve uluslararası iş birliğiyle toplumların bu olaylara daha hazırlıklı hale getirilebileceği ifade ediliyor.