Türkiye-İtalya İlişkileri İstanbul’da Tarih, Ticaret ve Bilim Diplomasisi Ekseninde Masaya Yatırıldı

İstanbul Venedik Sarayı’nda (Palazzo di Venezia) düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” programında, TÜBA Konsey Üyesi ve İTÜ eski Rektörü Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker’i temsilen konuştu. Açılış protokol konuşmalarını İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu birlikte gerçekleştirdi.

Kapitülasyonlardan günümüze uzanan ortak geçmiş

Koyuncu, iki ülke arasındaki ilişkilerin yalnızca güncel diplomatik temaslara dayanmadığını; Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyılın ticari ve mali bağlantılarına, oradan da bugünkü iş birliklerine uzanan çok katmanlı bir geçmişe sahip olduğunu savundu. Konuşmasında 1963 tarihli Ankara Anlaşması’nı ilişkilerdeki önemli dönüm noktalarından biri olarak niteledi.

Koyuncu, bugün sanayi, enerji, ulaştırma, savunma sanayisi, teknoloji, turizm ve inovasyon alanlarında iş birliği yürütüldüğünü belirtti. Bu bağlamda TÜBA tarafından yayımlanan İtalyan Elçi Raporları (1512-1789) adlı eseri katılımcılarla paylaştı. Venedik ve Vatikan arşivlerinden yararlanılarak hazırlanan eserin, Osmanlı-İtalyan ilişkilerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarını aydınlattığı ifade edildi.

Bilim diplomasisi ve ortak projeler

Koyuncu, Roma’da katıldığı Avrupa Birliği destekli Water4All projesine değinerek atıksu geri kazanımına yönelik çalışmalardan söz etti ve İtalyan ortaklarla yeni proje başvuruları yapıldığını aktardı. TÜBA’nın İtalya’daki Accademia Nazionale dei Lincei ile ilişkileri ve iki ülkenin bilim akademileri arasında imzalanan Mutabakat Zaptı da konuşmada yer aldı. Koyuncu, iklim değişikliği, su kaynakları, enerji güvenliği ve yapay zekâ gibi alanlarda uluslararası bilimsel iş birliğinin belirleyici olacağını ifade etti. Açıklamada, 19-20 Mart 2027 tarihlerinde TÜBA ev sahipliğinde İstanbul’da planlanan Dünya Bilim Forumu’na (World Science Forum) da işaret edildi.

Akademisyenlerin sunumları

Programın ikinci bölümünde Gaetano Sabatini, modern dönemde Osmanlı kapitülasyonlarını ticaret açısından ele aldı. Giampaolo Conte, 19. yüzyılın ikinci yarısındaki ticari ve mali ilişkileri değerlendirdi. ODTÜ’den Ebru Boyar, Geç Osmanlı İstanbul’unda Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesi üzerine sunum yaptı. Perugia Yabancılar Üniversitesi’nden Alessandro Albanese Ginammi, 1963 tarihli Avrupa Ekonomik Topluluğu Ortaklık Anlaşması’nı değerlendirdi. Brugge Birleşmiş Milletler Üniversitesi’nden Lelio Iapadre ise Avrupa Birliği bağlamında iki ülke arasındaki güncel ticari ilişkileri ve geleceğe dair bakış açılarını paylaştı. Programın kapanış değerlendirmelerini Gaetano Sabatini yaptı.